Malazagirt Savaşı’ndan (1071) sonra Alp Arslan’ın Anadolu’nun fethini hızlandırmak amacıyla komutanlarını alacakları yerler kendilerinde kalmak üzere fethe göndermesi sonucunda Anadolu’da ilk Türk beylikleri kurulmuş ve Türkiye Tarihi başlamıştır.

Bu beylikleri kısaca ele alalım;

Saltuklular (1072-1202)

Selçuklu komutanlarından Ebulkasım Saltuk Bey tarafından kurulmuştur.

Anadolu’da Malazgirt Savaşı (1071) sonucunda kurulan ilk Türk beyliği Saltuklu Beyliği’dir.

Kendisine Erzurum ve çevresi ikta olarak verilen Ebulka-sım; Tercan, ispir, Oltu ve Bayburt’u elde etmiştir.

Saltuklular, Gürcülerle mücadele etmelerinin yanı sıra Haçlı saldırılarına da karşı koymuşlardır.




Türkiye Selçuklu Sultanı Rükneddin Süleyman Şaii^ Saltukluları ortadan kaldırarak bu beyliğin topraklarını hâkimiyeti altına almıştır (1202).

Anadolu Selçuklu Devleti’nin Anadolu’daki Türk beylikleriyle savaşmasının amacı “Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamak”tır.

Danişmentliler (1080 -1178)

Selçuklu komutanlarından Danişment Gazi tarafından kurulmuştur.

Beyliğin merkezi, 1080’de ele geçirilen Sivas’tır. Kısa sürede Kastamonu, Kayseri, Tokat, Amasya ve Malatya şehirlerine egemen olunmuştur.

Danişmentliler, Haçlı saldırılarına karşı Anadolu’nun savunulmasında Türkiye Selçukluları ile birlikte hareket etmiştir. Ermeni ve Bizans saldırıları ile de uğraşmıştır.

Anadolu’da siyasi egemenlik mücadelesi Danişmentliler ile Türkiye Selçuklularını karşı karşıya getirmiş, Türkiye

Selçukluları Danişmentlileri 1178’de topraklarına katmıştır.

Mengüceklller (1080 -1228)

Mengücekliler, Mengücek Gazi tarafından Erzincan civarında kurulmuştur.
Gürcü ve Rumlarla savaşarak Divriği ve Şebinkarahisar dolaylarını ele geçirmiştir.
Türkiye Selçukluları Sultanı Alaeddin Keykubad tarafından bu beyliğe son verilmiştir.

Artuklular (1102 -1409)

Artuklular, Selçuklu komutanlarından Artuk Bey’in oğulları tarafından kurulmuştur.

Hasankeyf kolu 1231’de Eyyubiler tarafından, Harput kolu 1234’te Türkiye Selçukluları tarafından, Mardin kolu ise 1409‘da Karakoyunlular tarafından ortadan kaldırılmıştır.

Çaka Beyliği (1081 -1093)

Çaka Bey, Anadolu akınları sırasında Bizans’a esir düşmüş bir Selçuklu komutanıdır. 1081’de esaretten kurtularak İzmir bölgesinde bağımsız bir beylik kurmuştur, ilk Türk donanmasını oluşturan devlet adamı olarak bilinen Çaka Bey, Ege’de bazı liman kentlerini ele geçirmiştir.

İlk denizci Türk beyliği Çaka Beyliği’dir.
Sahip olduğu donanma vasıtasıyla Bizans’a ait adalara yönelik seferler düzenlemiştir.

Çaka Bey Bizans’a karşı Peçenekler ve Türkiye Selçukluları ile ittifak yapmıştır. Bizans yönetimi bu ittifaka engel olmak için yoğun çaba harcamıştır.

Çaka Bey’in I. Kılıç Arslan tarafından öldürtülmesinden sonra beylik eski gücünü yitirmiştir. Bir süre sonra da toprakları Bizans tarafından ele geçirilmiştir