implant

Atmosferin Katmanları ve Görevleri

Atmosferin en alt tabakasıdır. Kalınlığı kutuplarda 6 km. Ekvator’da 16 km civarındadır. Bu farklılık, havanın kutuplarda soğuyarak alçalması, Ekvator’da ise ısınarak yükselmesi ve dünvanın çizgisel hızı ile ilgilidir.

-iklim olayları troposferin genellikle 3-4 km’lik alt katında meydana gelir.

-Atmosferi oluşturan gazların %75’i ve su buharının tamamı bu katmanda yer alır. o Isı değişkenliğinin en çok görüldüğü tabakadır. Troposfer yerden yansıyan ışınlarla ısındığı için troposferde yerden yükseldikçe sıcaklık her 100 metrede 0,5°C azalır.

-Troposferde dikey ve yatay yönde hava hareketleri etkilidir.

-Stratosfer

-Troposferin üst sınırından başlayarak 25-30 km’ye kadar yükselir.

-Genelde yatay yönde hava hareketleri etkilidir, o Sıcaklık dağılışı oldukça düzenlidir.

Ozon tabakası 

Stratosfer ile Şemosfer katları arasında yer alan tabaka-dır. En önemli özelliği Ozon (Qq) gazının bulunmasıdır.

Bu katmanda oksijen mor ötesi ışınların etkisiyle ozon gazına dönüşür. 19-45 km’ler arasında ver alan bu tabaka, Güneş’ten gelen mor ötesi (ultraviyole) ışınlarının canlılar için zararlı olacak kadarını süzer ve gerekli miktarını yeryüzüne gönderir.

İyonosfer
Yerden 80-90 km’le-250=300-km-vüksekliğe kadar devam eder. Gaz molekülleri çok seyrektir. Elektrik yüklü atom parçacıklarından (gaz iyonlarından) oluşur. Bu tabakada Güneş’ten gelen zararlı ışınların bir kısmı süzülür. Radyo dalgalarını geri yansıtma özelliğine sahiptir,

Eksosfer
Atmosferin dış katmanını oluşturur. Üst sınırı kesin olarak bilinmemekte birlikte 10.000 km’ye kadar yükseldiği kabul edilir. Moleküllerin eri seyrek olduğu bu tabakada yer çekimi olmadığından gaz iyonlarının bir kısmı uzaya kaçar.Ay’da atmosfer olmadığı için Dünya’da görülmeyen olaylar gözlenir.

-Ay’a, her gün yüzlerce göktaşı (meteor) düşmektedir. Bu nedenle Ay yüzeyinde derin çukurluklar bulunmaktadır.

-Ay yüzeyinden bakıldığında gökyüzü simsiyah görünün Ay’da bulut, sis, yağmur, kar ve rüzgâr gibi hava olayları görülmez.

-Güneş’ten gelen zararlı ışınlar hiçbir şekilde tutulmaya uğramadan Ay yüzeyine kadar ulaşır, c
Ay’da sıcaklık gündüz 130°C iken gece -173°C’ye kadar düşer. Bu büyük sıcaklık farkından dolayı mekanik çözülme çok şiddetli yaşanır. Bu nedenle Ay yüzeyi kumlarla kaplanmıştır

Mezosfer 

Son yıllarda ozon tabakasında incelme ve delinmelerin olduğu, Güneş’ten gelen zararlı ışınların yeterince süzülemediği tespit edilmiştir.Buzdolabı ve klima gibi soğutucuda kozmetik sanayinde kullanılan sprey ve deodorantların yaydığı kloroflorakirbon gazları bu İncelmenin başlıca nedenidir.

Stratosferin üzerinde 80-90 km yüksekliğe kadar uzanır. Bu katmanda gaz molekülleri stratosfere göre daha seyrektir. Bu tabakada bazı kimyasal olaylar meydana getirir. Büyük ısı değişkenliğine sahiptir.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir