implant

Atmosferin Nedir-Katmanları-Kısaca-Özellikleri

Atmosfer:

Yerküre’yi çepeçevre saran, hayatın gelişmesini ve sürmesini sağlayan gaz kütlesidir.

Atmosferin etkileri:

-Güneş ışınlarını süzer, zararlı ışınların büyük kısmının yeryüzüne ulaşmasını önler.

-Dünya’nın fazla ısınmasını ve fazla soğumasını engeller.

-Güneş ışınlarının bir kısmını dağıtarak, gökyüzünün aydınlık ve mavi görünmesini sağlar.

-Gölgede kalan yerlerin aydınlık görünmesini sağlar.

-Meteorların yeryüzüne düşmesine engel olur.

-Hava akımları ile sıcaklık ve nemin taşınmasını sağlar.

-Bileşimindeki gazların oranları ile hayatın devamını sağlar.

-Kısaca koruyucu ve düzenleyici bir örtü konumundadır.

-Bu sınırlar İçinde yeryuvarlağını çevreleyen atmosferin bir küre olduğu kabul edilir. Yoğunluk, basınç gibi nitelikler ile oksijen ve su buharı gibi ağır gazlar atmosfer içinde yükseldikçe sürekli ve hızla azalır.

Atmosferin Katları

Atmosferi oluşturan gazlar yerçekimi etkisiyle ağırlıklarına göre içiçe katlar meydana getirir. Bu katların tanınmasında gazların bileşimleri, sıcaklıkları ve fiziksel özellikleri ayırıcı “ olmuştur.

Bileşimlerine göre, en alt katmanda oksijen ve azot moleküller (02 ve N2) halinde bulunur.Daha üstte atomik oksijen, onun üstünde helyum ve daha sonra hidrojen katı yer alır.

Atmosferin Sınırı ve Biçimi

Etkisi gözlenebilen atmosfer kalınlığının 70 – 80 km kadar olduğu hesaplanmıştır. Ancak yerden 1000 km yüksekliğe kadar bazı gazların olduğu ileri sürülmektedir.

Teorik olarak atmosferin sınırı yerçekimi ile genel çekimin eşit olduğu alana kadar (10 000 km) uzanır. Bu sınırla ilgili çeşitli varsayımlar olmakla birlikte, yeryüzünden 200 km sonrasında atmosferin etkisinin yok denecek kadar az olduğu söylenebilir.

Atmosferin katları sıcaklığa göre sınıflandırılırsa; yerden ortalama 13 km yüksekliğe kadar sıcaklık sürekli düşer, -50 °C’ye ulaşır. Bu kat troposferdir. Stratosferde sıcaklık fazla değişmez. 28 km’de ancak -45 °C’ye iner. 28 ile 80 km’ler arasında sıcaklık önce 77 °C’ye kadar yükselir.

Sonra tekrar -33 °C’ye İner. Bu kata mezosfer denilir. Sonra gittikçe sıcaklaşan termosfer katı gelir. Termosferde sıcaklık geceye gündüze göre çok değişir. Ancak burada moleküller tek tek sıcak olmakla birlikte dokunarak hissedilebilen bir sıcaklık değildir. Çünkü gazlar çok seyrektir.

Atmosferin Katmanları ve Özellikleri

Fiziksel özelliklerine göre atmosferin katları

Eksosfer, Iyonosfer, Şemosfer, Stratosfer ve Troposfer şeklinde sınıflandırılır.

Eksosfer:

İyonosfer sınırından başlar. Teorik olarak bu katmanda gazlar çok seyrek olarak bulunur. Hissedilebilen yoğunlukta atmosferden bahsedilemez. 10 bin km’ye kadar uzanan atmosferin en üst ve en dış katmanıdır.

İyonosfer:

Zararlı ışınları tutan bir katmandır. Yerden 80 – 90 km İle 250 – 300 km’ler arasında yer alır. Seyrek gaz iyonlarından oluşmuştur.

Şemosfer:

25 – 30 km’ler İle 80 – 90 km yüksekliğe kadar olan bu katmanda ozon tabakasının büyük kısmı yer alır. Bir oksijen bileşiği olan Ozon(03), zararlı ışınlardan, ultravlyole ışınları tutarak hayatın devamını sağlayan önemli bir tabakadır.

Stratosfer:

Alt sınırı troposfer sınırıyla belirlenmiştir. 25 – 30 km’lere kadar uzanan bir katmandır. Bu katta dikey hava hareketleri olmadığı için sıcaklık fazla değişmez.

Troposfer:

Atmosferin en alt katmanıdır.

Subuharı sadece bu katmanda vardır. Bu nedenle bulut, sis, yağış vb. meteorolojik olaylar sadece bu katmanda görülür.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir