Milli Mücadele’nin zaferle sonuçlanmasından sonra imzalanan Lozan Antlaşmasıyla ülkenin yeni sınırları belirlenmiş oldu. Antlaşmadan sonra 2 Ekim 1923’te İstanbul, düşman askerleri tarafından boşaltıldı. Yeni devletin başkenti olarak Ankara uygun görüldü. Daha önce kurulmuş olan Halk Fırkası seçime gitme kararı aldı. OsmanlI’nın “devlet anlayışı” terk edilerek yeni bir sisteme geçildi. 29 Ekim 1923’te TBMM’de bir anayasa değişikliği ile Cumhuriyet ilan edildi. Mustafa Kemal Paşa ise Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı olarak göreve getirildi.

Cumhuriyetin ilanıyla yeni Türkiye Cumhuriyeti hızlı bir değişim yaşamaya başladı. Bu değişiklikler şöyle özetlenebilir:




-Hilafetin kaldırılması

-Medeni Kanunun kabulü

-Kadınlara seçme seçilme hakkının verilmesi

-Tekke ve zaviyelerin kapatılması

-Kılık kıyafet yasasının çıkarılması

Yapılan bu inkılaplar ve reformlarla Türk milleti, çağa yetişme çabası içine girer. Bu durum edebiyat alanında da kendini gösterir. Atatürk inkılaplarının hazırlayıcılığını, yaygınlaştırılmasını ve savunuculuğunu aydınlarla edebiyatçılar üstlenmiş, Atatürk ilke ve inkılapları edebi eserlere yansıtılmıştır. Kurtuluş Savaşı sırasındaki “kahramanlık edebiyatı” Cumhuriyetten sonra “memleketçi edebiyata dönüştürülmüştür. Anadolu kültürü yeni oluşumların, amaçların ve değerlerin filizlenmesiyle başlayan yeni bir edebiyatın kaynağı olmuştur.

Cumhuriyet Dönemi’nde yeni Türk alfabesinin kabulü, dilde sadelik hareketi, halkevlerinin çalışmaları, öğretimin birleştirilmesi gibi inkılapların etkisi ve Cumhuriyetin ilanı ile edebiyatımız açısından yeni bir dönem başlar. Bu dönemin adı Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı’dır.

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Genel Özellikleri

-Cumhuriyetin ilanından sonra edebiyatımız, çağdaş anlayışlar doğrultusunda gelişmeye devam etmiştir.

-Bu yıllarda Kurtuluş Savaşı’nın etkisiyle edebiyatımızda genel olarak Anadolu’ya yönelim başlar.

-Bu dönem edebiyatı, eski edebiyat anlayışının terk edilmesiyle ortaya çıkan Tanzimat, Serveti-fünun, Fecriati ve Milli Edebiyat adları etrafında teşekkül eden anlayışlar zemini üzerinde şekillenmiştir.

-Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı’nın ilk dönemlerinde verilen eserlerde değişen sosyal, kültürel ve siyasi çevrenin izleri görülmektedir. Bu dönemde aruz ölçüsü bırakılarak hece ölçüsü kullanılmıştır.

-Sanatçılar toplumun her kesiminden gelmiş şahsiyetler olmasından dolayı konu yelpazesi oldukça genişlemiş, mekanlarda farklılıklar ortaya çıkarılmış, Anadolu daha çok ele alınmıştır.

-Bu dönemde roman ve hikâyelerd toplumsal meseleler gözleme dayanan bir gerçeklikle anlatıldı. Eserlerde hem Kurtuluş Savaşı hem de bu dönem toplum hayatı konu edilmiştir. Tiyatro türünde verilen eserlerde milli konular işlenmiştir.

-Yazı diliyle konuşma dili arasındaki fark ortadan kalkmış, dildeki sadeleşme çalışmaları aralıksız sürmüştür.

-Edebiyatımız bu dönemde toplumcu bir karaktere bürünmüş, gerçekçi bir anlayışla hareket etmiştir.

-Bu dönemde verilen eserlerde öz Türkçecilik anlayışının da etkisiyle genel olarak açık ve anlaşılır bir dil kullanılmıştır.

-İlk yıllarda genellikle halk edebiyatı nazım şekilleri ve hece ölçüsü kullanılmış, 1940’tan sonra ise serbest şiir yaygınlaşmış aruz ölçüsünü kullananlar oldukça azalmıştır.

-Bu dönemde dünyaya açılma ve çağdaşlığı yakalama çabaları edebiyatta da kendini hissettirmiş, dünya edebiyatı daha yakından takip edilmiştir.

-Yine dünya edebiyatıyla kurulan bağlar sonucu toplumsal gerçekçilik, varoluşçuluk, gerçeküstücülük, dışa vurumculuk, gelecekçilik gibi akımların etkisinde eserler verilmiştir.

-Dilde sadeleşme hareketi başarıya ulaşmış ve İstanbul Türkçesi esas alınmıştır.

-Kurtuluş Savaşı’mn etkisiyle Anadolu’ya yönelme başlanmış, Anadolu; insanı, doğal güzellikleri, folkloru ve sosyal hayatıyla eserlere konu olmuş, Türk tarihi ve Atatürk’le ilgili konular ağırlık kazanmış, 1940’tan sonra ise bireysel duygu ve sorunlar ele alınmıştır.

-Roman, hikâye, şiir ve tiyatro gibi edebi türlerde önemli gelişmeler olmuştur.

-Roman ve hikâyelerde toplumsal ve kültürel farklılıklar, Kurtuluş Savaşı, ülke ve toplum sorunları, eski-yeni çatışması, tarihi konular, köy ve kasaba insanının çelişkileri, yanlış Batılılaşma konuları ağırlıklı olarak işlenmiştir.

-Tiyatro, yeni Cumhuriyet’in ilkelerini halka aktarmada bir araç olarak hızla yaygınlaşmaya başlamıştır. Çocuk tiyatrosu çalışmaları yapılmış, kadınlar sahnede daha fazla yer almaya başlamış ve Devlet Konservatuvarları açılmıştır.

-Edebiyatımız, İstanbul aydınlarının tekelinden kurtulmaya başlamış ve Anadolu’dan aydınlar yetişmeye başlamıştır.

-Deneme, eleştiri, edebiyat tarihi gibi türlerde önemli ilerlemeler olmuş ve değerli eserler verilmiştir.

-Cumhuriyet Edebiyatı’yla birlikte farklı edebi topluluklar ortaya çıkmaya başlamıştır.

-Sanatçılar, Atatürk ilkelerini yaymayı, halkı aydınlatmayı temel görev olarak saymışlardır.

-Düz yazıda özellikle Nuruliah Ataç’ın önderlik ettiği yeni nesir, öz Türkçecilik ve devrik cümle anlayışı yaygınlaşmıştır.

-Cumhuriyet Dönemi’nde dilin yalınlaşması, özleşmesi çalışmaları hızlanmış, sürüp gelen dil tartışmaları, Türk Dil Kurumunun kurulmasıyla bilimsel bir zemine oturtulmuştur.

-Dil devrimiyle birlikte Türkçe ve Türk edebiyatı gerçek macerasına girmiş, milliyetçi, halkçı, yenilikçi, modern sanat ve edebiyat görüşlerini benimsemiştir.

Diğer aramalar:cumhuriyet dönemi türk edebiyatı konu anlatımı pdf,cumhuriyet dönemi türk edebiyatı ders notları,cumhuriyet dönemi türk edebiyatı genel özellikleri,cumhuriyet dönemi türk edebiyatı oluşumu,cumhuriyet dönemi türk edebiyatı test