Haydar Aliyev kızdyıldız’m yani Sovyet Rusya’nın en parlak isimlerin­den bir KGB Generali, olağanüstü güçlü başbakan yardımcısı iken, yoksulluğun, ve yalmzbğm kıskacına itilen, “Artık so­num geldi” derken Azerbaycan başkanlığına uzanan ve bir anda hilâl kahramanlığına yükselen kader çizgisinin şanslı adamı…

Adı Haydar Aliyev… Azeri deyişiyle Demirci Ah Rıza Us- ta’nın oğlu “Heyder Aliyev”…

Çok az insanın hayatı onunki kadar firtmalı olabilir. Yi­ne çok az insanın yaşamı onunki kadar ışıltılı geçebilir ve güzel bir finalle son bulabüir.




O önce bir Sovyetler Birliği yıldızı idi sonra devir değişti sap döndü, keser döndü, eski yıldızlara karanlık çöktü… Ve tabi onun da yıldızı söndü…Dünyanın ikinci büyük devleti Rusya’mn ı. başbakan yardımcısı iken doğum yeri Nahçıvan’m bir köşesinde ihtiyar bir emeldi gibi yaşamaya zorlandı.

Etrafı boşaldı, oğlu İlham’a iş vermediler, kızını işten çı­kardılar, o arada eşi Zarife Hanım vefat etti… Üstelik kötü bir şekilde hastalandı, aylarca hastane köşelerinde kıvrandı.Bir dönemde ismi anıldığında insanların hazırola geçtiği Haydar Aliyev şimdi adeta yoksulluk sımnnda, yaşamın kıyı­sında kıvranıyordu.

Oysa Rusya Lideri Başbakan Yuri Andropov zamanında dünyanın 2. süper gücünün ikinci güçlü adamıydı.Daha sonra Türk düşmanı M. Gorbaçov’la arası açılmış ama ülke yönetimindeki etkisini henüz kaybetmemişti.Rusya’mn Orta Asya ve Ortadoğu politikalarının etirin ismi olan Aliyev o dönemde Irak diktatörü Saddam Hüse yin’le iyi diyaloglar içindeydi. (İlginçtir ki, Haydar Aliyev’in Amerika’da 9 Aralık 2003’de vefatından sadece üç gün sonra Saddam, Amerikalı askerler tarafından rezü biçimde 2 met­relik toprak sığmakta ele geçirildi.)

Süper güç Sovyetler Birliği’nin darmadağın olması gibi Aliyev’in de kudreti yerlerde sürünüyordu artık.

Geldiği nokta, Azerbaycan’da başladığı noktaydı. “Sıfır” noktası yani…

Tam o günlerde onu ziyaret eden bir dostumun “Aliyev’e takım elbise götürmüştük. O kadar çok sevindi ki, hâlâ gö­zümün önünden gitmiyor” dediğini unutamıyorum.

Ancak kara günler kararıp kalmadı ve Azerbaycan’da ik­bal sırası Başbakan Elçibey’den sonra Haydar Aliyev’e geldi. Nahçıvanlı bu karizmatik kişi Azerbaycan’ın yeni devlet baş- kanıydı ve halk onu seviyor, gösterdiği yoldan gidiyordu.

Bu arada Azerbaycan da hızla kalkmıyordu.

Fakülte’de mimarlık okuyan ve mimar olmayı hayal ederken güçlü devlet başkanı olan, önce Kızılyıldız’a, sonra gönlündeki ulvi hilâle hizmet eden Haydar Aliyev’le karşı­laşmam sadece bir kere oldu.