Osmanlı Devleti, bu cephede güneyden Rusya’ya saldırmayı, Bakü petrollerini kontrol altına almayı, Orta Asya ile irtibat kurmayı amaçlamıştır.

Kafkasya Cephesi’ndeki savaşlar 1 Kasım 1914’te Rusların saldırılarıyla başlamıştır.Enver Paşa’nın düzenlediği Sarıkamış Harekâtı olarak bilinen OsmanlI taarruzu 21 Aralık’ta başlamış ve 25 gün sürmüştür. Osmanlı birlikleri; elverişsiz iklim şartları, ordunun yeterli teçhizata sahip olmaması gibi nedenlerle on binlerce kayıp vermiştir.

Ruslar 1916 yılı başlarında genel bir saldırıya geçmiş ve Erzurum, Bitlis, Muş, Trabzon, Bayburt, Gümüşhane, Erzincan ve Van’ı işgal etmişlerdir.Bu gelişmeler esnasında Doğu Anadolu’da yaşayan Ermeni unsurlardan bazıları Rus birliklerine yardım etmiştir.




Bölgede Müslüman köylerini basarak katliam yapan ve huzursuzluk çıkaran Ermeniler, 1915 Mayısında Tehcir Kanunu ile Suriye’ye göç ettirilmişlerdir.

Çanakkale Savaşandan sonra bu cephede görev alan Mustafa Kemal Paşa’nın da katkılarıyla 1916’da Muş ve Bitlis geri alınmıştır.Mustafa Kemal I. Dünya Savaşı’nda Çanakkale, Kafkas ve Suriye cephelerinde görev yapmıştır.

Tehcir Kanunu ve göç sırasında yaşanan ölümler, daha sonraki dönemlerde Ermeni çevreleri tarafından Ermeni Soykırımı şeklinde sunulmaya çalışılmıştır.

Ermeniler tarafından 1975’te ASALA adı verilen bir terör örgütü kurularak, yurt dışında görev yapan Türk diplomatlar hedef alınmaya başlanmıştır.

Bu şekilde, dünya kamuoyunun dikkati Ermeni meselesine çekilmeye çalışılmıştır.

Rusya’da 1917 yıjyjda yaşanan Bolşevik İhtilali ile birlikte çar yörıgyjTiden uzaklaştırılmış ve yeni Rus yönetimi 1917’deyavaştan çekilerek, işgal ettiği toprakları boşaltma kararı almıştır. OsmanlI Devleti’yle 3 Mart 1918’de imzalanan Brest Litovsk Antlaşması ile bu karar hayata geçirilmiştir.

Kanal Cephesi

Osmanlı Devleti, Almanya’nın isteği üzerine Süveyş Kanalı’nı ele geçirmeyi planlamıştır. Bu şekilde, İngiltere’nin elinde tuttuğu Hint sömürgelerine giden yol kesilmek istenmiştir.

1915’te kanala yönelik olarak düzenlenen harekâtlar, bazı Arapların İngilizlerin yanında yer alması ve Almanya’dan yeterince yardım gelmemesi nedeniyle başarılı olmamıştır.

Osmanlı birliklerinin Kanal harekâtında yaşadığı başarısızlığın ardından kuzeye doğru ilerleyen İngilizler, Kudüs dâhil olmak üzere Filistin topraklarını işgal etmişlerdir.

Alman General Liman Von Sanders komutasındaki OsmanlI ordusu Suriye topraklarında başarısız olmuştur.

Daha kuzeyde bir savunma hattı oluşturularak Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı kurulmuştur. Mustafa Kemal de bu cephede komutan olarak görev yapmıştır.

İngiliz birliklerinin saldırısı, savunma hattının parçalanmasına yol açmıştır. OsmanlI ordusu Mustafa Kemal tarafından Halep’e geri çekilmiştir.

Kafkas ve Kanal cepheleri I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin taarruz cepheleridir.
Mustafa Kemal Paşa Anafartalar, Conkbayırı, Arıburnu savunmalarında büyük başarı elde edilmesinde rol sahibi olmuştur.

Çanakkale Savaşı Kısaca

Çanakkale Cephesi’nin açılmasında şu faktörler etkili olmuştur:

-Siyasi ve ekonomik sorunlarla boğuşan Rusya’ya Boğazlar üzerinden silah ve yardım ulaştırılmak istenmesi

– Tarafsız Balkan devletlerinin İtilaf tarafında savaşa girmesinin sağlanmak istenmesi

– İstanbul’un ele geçirilerek ve Osmanlı Devleti’nin savaş dışı bırakılmak istenmesi

İtilaf donanması, 19i5’te Çanakkale Boğazı’nı doğrudan geçmeye çalışmış/’fakat karşılaştığı direniş nedeniyle geri çekilmiştir.

Denizden geçemeyeceklerini anlayan İtilaf Devletleri, bu kez karaya asker çıkararak Boğaz’ın iki tarafında bulunan top bataryalarını imha etmeyi planlamışlardır.

Burada da Osmanlı ordusunun direnişi ile karşılaşan İtilaf kuvvetleri, büyük kayıplar vererek bölgeyi terk etmek zorunda kalmışlardır.

Çanakkale Savaşı Sonuçları Maddeler Halinde

– İngiliz ve Fransız gemilerinden oluşan güçlü İtilaf donanmasının yenilebileceği kanıtlanmıştır.

– İtilaf Devletleri’nin Rusya’ya yardım ulaştırması engellenmiş ve Rusya savaştan çekilmiştir.

– Birinci Dünya Savaşı uzamış ve İtilaf Devletleri’nin önemli kayıplar vermeleri sağlanmıştır.

– Bulgaristan, İttifak grubunda savaşa girmiştir.

– Her iki taraftan toplamda 500.000 kadar yakın insan hayatını kaybetmiştir.

– Mustafa Kemal, bu cephede verdiği mücadeleler ve kazandığı başarılarla tanınmıştır.

Mustafa Kemal’in Çanakkale Cephesi’ndeki başarıları, ileride Mili?Mücadele’nin lideri olmasında etkili olmuştur.

Hicaz, Yemen Cephesi

Arapların isyan etmeleri Hicaz’da bulunan Osmanlı birliklerini zor durumda bırakmış, bu nedenle işgalci İtilaf Devletleri’nin yanında Araplarla da mücadele edilmek zorunda kalınmıştır.

Irak Cephesi

Basra Körfezi üzerinden karaya çok sayıda asker çıkararak Irak’ta bulunan petrol yataklarını ele geçirmek isteyen İngiltere, aynı zamanda OsmanlI Devleti’nin doğu ile bağlantısını da kesmeyi planlamaktadır.

Kutülamare bölgesinde İngiliz kuvvetleri karşısında başarı kazanılmıştır. Bu bölgede çok sayıda İngiliz askeri esir edilmiştir. Fakat bölgedeki askerî varlıklarının sayısını artıran İngiliz güçlerine karşı daha fazla direni-lememiş ve bu bölgenin işgaline engel olunamamıştır.

Osmanlıların Irak cephesinde yenilgiye uğraması üzerine ilerleyen ingilizler Bağdat’ı işgal ederek Musul’a kadar olan bölgeyi kontrol altına almışlardır.

Makedonya, Romanya ve Galiçya Cepheleri

Osmanlı Devleti, Balkanlar’da çatışmaların yaşandığı Makedonya, Romanya ve Galiçya cephelerine Bulgaristan ve Avusturya – Macaristan’a destek için asker göndermiştir.

Rusya’nın savaştan çekilmesi sonucunda kapanacak olan bu cephelerde Rus, Sırp, Romen askerleri ile mücadele edilmiştir.
Galiçya, Makedonya, Romanya cepheleri Osmanlı Devleti’nin sınırlarının bulunmadığı “yabancı cepheler” olup, müttfefiklere yardım amaçlı olarak asker gönderilen yerlerdir.