Söze kuvvet ve güzellik vermek amacıyla, aralarında çeşitli yönlerden ilgi ve benzerlik bulunan iki varlıktan nitelik bakımından zayıf olan varlığın güçlü olan varlığa benzetilmesine teşbih (benzetme) denir.

Gurbet içimde bir ok, her şey bana yabancı Hayat öyle bir han ki acı içimde hancı Sevmek korkulu rüya yalnızlık büyük acı Hangi kapıyı çalsam karşımda buruk acı

Suat Sayın

Şair, birinci dizede gurbeti oka; ikinci dizede hayatı hana ve acıyı hancıya; üçüncü dizede sevmeyi korkulu bir rüyaya benzeterek teşbih sanatı yapmıştır.

Teşbih (benzetme) Çeşitleri:




1. Ayrıntılı Benzetme

Benzetme öğelerinin dördünün de bulunduğu teşbih çeşididir.

Ben bu diyarlarda kuşlar gibi özgürüm artık Benzeyen Benzetilen B. Ed. Ben. Yönü

2. Kısaltılmış Benzetme

Benzetme öğelerinden benzetme yönünün söylenmediği teşbih çeşididir. Cennet gibi vatan, bize atalarımızdan emanet kalan!

Dizede vatanımız cennete benzetilmiştir. “gibi”nin benzetme edatı olduğu cümlede “benzetme yönü’’ne yer verilmemiştir.Dizede vatanımız cennete benzetilmiştir. “gibi”nin benzetme edatı olduğu cümlede “benzetme yönü’’ne yer verilmemiştir.

3.Pekiştirilmiş Benzetme

Benzetme edatının söylenmediği teşbih çeşididir.
Panter kaleci topa atladı.
Benzetilen Benzeyen B. Yönü
Kaleci, atlama eylemindeki başarısı yönüyle pantere benzetilmiştir. Cümlede “benzetme edatı” kullanılmamıştır.

4.Teşbih-i Beliğ (Güzel Benzetme-Yalın Benzetme)

Sadece “benzeyen” ile “benzetilen”in söylendiği, benzetme edatı ile benzetme yönünün belirtilmediği teşbih çeşididir.
Kömür gözlüm, elveda!