Devlet Yönetimi

Türkiye Selçuklu Devleti yönetim alanında Büyük Selçuklu Devleti’ni örnek almıştır. Türkiye Selçuklu sultanları Selçuklu hanedanına mensupturlar. .

Geleneksel Türk veraset anlayışı uyarınca “Ülke, hanedanın ortak malıdır.” ilkesi devam etmiştir.Sultan öldükten sonra yerine hükümdar ailesinden birisi geçmiştir. Tahtın devredilmesi kesin hükümlere bağlanmadığı için ülkede sık sık taht mücadeleleri yaşanmıştır.

Hükümdarların melik adı verilen oğulları tecrübe kazanmaları için vilayetlerin yönetiminden sorumlu tutulmuşlardır. Atabey denilen tecrübeli devlet adamları meliklerin yetişmesinde rol almışlardır.




Türkiye Selçuklu Devleti’nde merkezî otorite güçlüdür.Türkiye Selçuklu sultanları, Büyük Selçuklu hükümdarlarından farklı olarak keyhüsrev, keykavus, keyku-bat gibi Farsça unvanlar kullanmışlardır.
Anadolu Selçuklularının keyhüsrev, keykavus, keykubat gibi unvanlar kullanmaları Selçukluların Iran kültürünün etkisinde kaldıklarının göstergesidir.

Türkiye Selçuklu sultanları hutbelerde halifenin adını kendi adlarından önce okutmuşlar ve kendi adlarına para bastırmışlardır. Bunların yanı sıra tuğ, sancak, otağ, nevbet, çetr, mühür de hükümdarlık sembolleri arasında sayılmıştır.

Türkiye Selçuklu sultanları tahta geçince Abbasi halifeleri tarafından kendilerine menşur gönderilmiş ve siyasi hâkimiyetleri onaylanmıştır.

Sultanların yetkileri sınırsız değildir. I. Alaeddin Keyku-bad’ın ölümüne kadar bütün Türkiye Selçukluları sultanları, gerektiğinde şeri mahkemeye gidip, kendilerinden davacı olan varsa, kadının vereceği kararı beklemişlerdir.

Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliklerinde hükümdarlar melik, emir, yabgu, bey, alp gibi unvanlar kullanmışlardır.

Karakoyunlu ve Akkoyunlu devletlerindeki hükümdarlık uygulamaları Türkiye Selçuklularınınki ile aynıdır.

Merkez ve Taşra Teşkilatları

Nîyabet-i Saltanat Divanı Sultanın devlet merkezinden uzakta olduğu dönemlerde devlet işlerini yürüten kuruldu. Komutan ve devlet adamlarından oluşurdu.

Divan-ı Tuğra Devletin resmî yazışmalarını hazırlayan ve sultanın tuğrasını fermanlara çeken kuruldu.

Divan-ı Arz Hassa askerlerinin masraflarını ve askerî teçhizatı kontrol ederdi.

Divan-ı İstifa Mali işleri yürütür, devlete ait gelir ve gider hesaplarına bakar ve bütçe hesaplarına nezaret ederdi.

Divan-ı İşraf Askerî ve adli işleri denetleyen kuruldu.

Pervaneci Divanı Has ve dirliklerle ilgili kayıtlar burada düzenlenirdi.Divan-ı Mezalim Halkın merkeze ulaşan şikayetlerini dinleyen ve bu şikayet konularıyla ilgili kararlar veren kurumdu.

Türkiye Selçuklularında devlet işleri Büyük Divanda görüşülerek karara bağlanmıştır. Büyük Divan, haftanın belli günlerinde sultanın başkanlığında toplanmıştır. Türkiye Selçuklularında Büyük Divanın dışında bazı alt dîvanlar da bulunmaktadır.

Karakoyunlu, Akkoyunlu devletleriyle Türkiye’de kurulmuş diğer devlet ve beyliklerdeki merkez teşkilatları, Türkiye Selçuklularının merkez teşkilatının genel özelliklerini taşımaktadır.

Beyliklerin askerî teşkilatları da Türkiye Selçuklularîmn-kine benzemektedir.Beyliklerin orduları; hükümdar komutasındaki askerler, tımarlı sipahiler ve hassa birliklerinden oluşan yaya ve atlı birliklerdir. ,

Karakoyunlu ve Akkoyunlu askerî teşkilatlarında Moğol ve Timurluların etkisine rastlanırken, Dulkadiroğjliarı ve Ramazanoğullarında ise Memlûk askerî teşkilatımın özellikleri görülmek taşımaktadır.

Diğer aramalar:türk islam devletlerinde hukuk slayt,türk islam devletlerinde divanı mezalim,11 sınıf tarih türk islam devletlerinde hukuk,türk islam devletlerinde hukuk pdf,türk islam devletlerinde hukuk özet