Tolunoğulları ve İhşidiler ordu ve donanmaya önem vermişlerdir. Bu iki devletin ordularının büyük kısmı Türklerden ve Sudanlılardan oluşmuştur. Bu devletler, halkı Türk olmayan bir bölgede kuruldukları için askerî yapılarının güçlü olmasına dikkat etmişlerdir.

Karahanlı ordusu ise Karluk, Yağma ve Çiğil boylarına mensup askerlerden oluşmuştur. Esirler içerisinden seçilip eğitimden geçirilen gençler, hassa askerleri diye bilinmekte olan sınıfı oluşturuyorlardı.

Bu sınıf içinden seçilen askerlerden saray muhafızı olarak yararlanılmıştır. Savaş zamanlarında, valiliklere bağlı askerî güçlerin de orduya katılımı sağlanmıştır. Karahanlılar ordu içinde oldukça iyi bir haberleşme ağı kurmuşlardır.




Eski Türk ordularında olduğu gibi ata büyük bir maharetle binen Karahanlılar ayrıca mızrak, ok, yay, kılıç, kalkan gibi hafif silahlar kullanmışlardır. Gazneliler, farklı etnik unsurları bünyelerinde barındırdıkları ve genişleme politikası takip ettikleri için güçlü bir askerî yapı kurmuşlardır.

Gazneli ordusu, döneminin şartları içinde oldukça profesyonel sayılabilecek bîr yapıya sahip ve her an savaşa hazır durumdadır. Ordunun içinde Türk unsurlar yanında farklı etnik kökene sahip askerler de bulunmaktadır.

Gazne ordusu; gulam olarak bilinen köle kökenli unsurlar, düzenli birlikler, Türk boylarından gelen paralı askerler ve gönüllülerden oluşmaktaydı.

Selçuklularda ordu, devletin temelini oluşturan bir kurumdur. Selçuklular, diğer Türk devletlerinden farklı olarak iktalar oluşturmuşlardır. İkta sistemi, temelleri İslam Devleti’nde Hz. Ömer Dönemi’nde atılmış bir uygulamadır.

Harzemşahların askerî yapıları Selçuklularınkiyle aynı niteliklere sahiptir.İkta sistemini uygulayan bir başka Türk-İslam devleti de Eyyubiler Devletî’dir.

Eyyubiler, Türk ve Kafkas kökenli köleleri satın alarak özel eğitime tabi tutmuşlardır. “Memlûk” denilen bu birlikler Eyyubî ordusunun esasını oluşmuştur.Memlûk ordusu ise Türkmen, Kıpçak ve Çerkezlerden oluşmuştur.7

Selçuklular, ülke topraklarım yıllık gelirlerine göre sınıflandırmış ve parçalara ayırmışlardır. Bu toprakların yıllık vergi gelirleri emirlere ve komutanlara maaş karşılığı olarak tahsis edilmiştir.
İkta sahipleri, kendilerine verilen topraktan elde ettikleri gelir karşılığında belli sayıda asker yetiştirmeye mecburdular.

İkta sistemi ile birlikte  devlet hâzinesinden ayrı para harcamadan çok önemli bir askerî güce sahip olundu

Bu uygulama, Türkiye Selçukluları ve Osmanlı Devletinde de (tımar sistemi) sürdürülmüştür.

Selçuklu ordusu şu unsurlardan oluşmuştur:

Guleman-ı Saray  Askerlerdi.  Türkler dışındaki topluluklardan seçilerek yetiştirilen ve sultana bağlı olan maaşlı askerlerdi

Hassa Ordusu        Merkeze veya yakın yerlere yerleştirilen ve her an savaşa hazır durumda bekletilen güçtü.Masrafları devlet tarafından karşılanırdı.

Eyalet Askerleri    Eyaletleri   yöneten kişiler olan melik ve valiye ait özel ordular idi.

Bağlı Beylik Askerleri   Gerek duyulduğunda, bağlı devlet ve beyliklerden asker talebinde bulunulurdu.

İkta Askerleri (Sipahiler) Masrafları ikta topraklarının gelirleri ile karşılanan askerlerdi. Ülkenin her tarafına dağılmış durumda bulunan bu birlikler, her an sefere hazır durumda bulunurlardı.Türkmenler Göçebe Türkmen unsurlardan oluşmuştu. Selçuklu Devleti’nin ilk dönemlerinde askerî gücün temelini oluşturuyordu.

Diğer aramalar:türk islam devletlerinde ordu teşkilatı,türk islam devletlerinde ordu teşkilatı tablosu,ilk türk devletlerinde ordu teşkilatı,türk islam devletlerinde ordu teşkilatı slayt,türk islam devletlerinde ordu teşkilatı uzun

 

 

 

Diğer aramalar: